Xã hội hóa chưa đúng luật chơi

XÃ HỘI HOÁ CHƯA ĐÚNG “LUẬT CHƠI”?

Quyết định 88 của UBND TP.HCM tăng phí đổ rác, ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền mỗi gia đình, nhưng chuyện này không bị phản ứng. Thế nhưng khi thành phố giao UBND phường, xã tổ chức thu phí thu gom rác và số phí trích giữ lại từ 20 – 25% thì ngay lập tức bị người gom rác phản ứng gắt gao

Để xoa dịu tình hình, phó giám đốc sở Tài nguyên và môi trường TP.HCM Nguyễn Văn Phước khẳng định hình thức mới về thu phí rác không ảnh hưởng đến quyền lợi của lực lượng thu gom rác dân lập.

Ai được lợi?

Theo sở, khi thu theo cách mới, tỷ lệ người dân đóng phí đổ rác cũng sẽ cao hơn so với cách thu cũ (hiện có khoảng 20 – 30% hộ dân không đóng tiền đổ rác) nên người thu gom rác dân lập cũng sẽ được lợi hơn. Ngoài ra, với mức trích nộp như trên thì ngân sách thành phố sẽ có thêm khoảng 800 tỉ đồng phục vụ việc xử lý rác, sẽ giảm áp lực cho ngân sách. Tuy nhiên, trước phản ứng về mức trích nộp mới quá cao, thành phố đã “nhượng bộ” tạm yêu cầu trích nộp từ 5 – 10%, đồng thời cam kết rằng quyền lợi của người thu gom rác sẽ không bị ảnh hưởng. Thế nhưng, người gom rác dân lập vẫn không yên tâm.

Cả thành phố hiện có khoảng 3.000 người làm nghề thu gom rác dân lập, trong đó có một bộ phận không nhỏ nằm dưới sự điều hành của khoảng mười “ông đầu nậu” quản lý các đường dây rác của thành phố. Các “ông trùm” tổ chức mua bán, cho thuê các đường dây rác, thuê người thu gom, tổ chức thu phí, trả công cho người thu gom với mức thấp, không trang bị phương tiện, thiết bị bảo hộ lao động, không đóng bảo hiểm xã hội cho người gom rác…

“Số phí thu gom rác hầu hết “chui” vào tay đầu nậu”, một lãnh đạo UBND thành phố từng nói.

Tuy nhiên, có thực tế khác là Nhà nước không thể đảm đương hết khâu thu gom rác, đặc biệt rác thải dân lập vì quá nhiều. Vì vậy mới có chủ trương xã hội hoá, “nhờ” vào các lực lượng khác, như lực lượng rác dân lập hiện nay. Để cải tiến hoạt động thu gom rác dân lập, sở từng đưa ra nhiều mô hình nhưng mười “ông trùm ẩn mặt” vẫn không chịu vào guồng quản lý. Ông Nguyễn Văn Phước thừa nhận, sở cũng cố tìm nhưng không thể “moi” ra địa chỉ, danh tính các đầu nậu đó nên cũng không thể quản lý hoạt động của họ.

Xã hội hoá cần đúng quy luật

Quyết định 88 cũng có ý cải tiến mô hình thu gom rác dân lập, quyết liệt đưa tình trạng thu gom rác dân lập vào nề nếp, vì nếu thực hiện thu phí mới thì các đầu nậu rác dần mất vai trò “tổ chức”, sẽ… trắng tay và chỉ những người trực tiếp thu gom rác mới được trả công. Tuy nhiên, bản thân người gom rác cũng có “lý lẽ” riêng của mình. Theo họ, ai làm “ông chủ” cũng vậy thôi, nhưng với UBND phường họ sợ rằng khi có quyền hành trong tay phường sẽ áp đặt thêm các điều kiện khác. Bên cạnh đó, quyết định mới cũng không “hứa hẹn” những thay đổi tốt hơn cho họ, không thấy chính sách về lao động, bảo hiểm hay cam kết tăng thêm thu nhập… Nhà nước đã có chủ trương xã hội hoá các hoạt động cung cấp dịch vụ đô thị, có cả chuyện thu gom, xử lý rác. Nên chăng, dựa trên cơ sở các đường dây rác hiện có, Nhà nước đặt thêm các điều kiện nhằm đảm bảo quyền lợi của người lao động. Có thể quy định các “đường dây rác” phải đăng ký kinh doanh, đóng thuế, ký hợp đồng với người thu gom rác; yêu cầu trích nộp cho địa phương các khoản phí về môi trường…

Nhiều ý kiến cho rằng, quy định như vậy, các đầu nậu nếu muốn tiếp tục hoạt động thì phải tự thay đổi. Như vậy, chủ trương xã hội hoá vẫn được duy trì, hệ thống gom rác được cải tiến mà vai trò quản lý nhà nước không bị coi là buông lỏng như hiện nay.

Kiều Phong

Bài báo được đăng tải trên trang website của Bộ TNMT ngày 19/6/2009

Chưa quy định ai sẽ thu tiền rácÔng Đào Anh Kiệt, giám đốc sở Tài nguyên và môi trường (TNMT) TP.HCM cho biết, sáng nay (17.6) sở TNMT sẽ họp và đưa ra quyết định theo hướng các phường và xã chỉ trích giữ 10% tiền rác thay vì 20 – 25% theo quyết định 88. Việc thu phí rác dân lập cũng chưa quy định tổ chức nào thu, có thể do công ty dịch vụ công ích, các phường, xã hoặc lực lượng rác dân lập thu.Mặc dù quyết định 88 ra đời đã bị người thu gom phản ứng, không đồng tình để phường đi thu gom, không đồng ý trích 20 – 25%, nhưng từ ngày 1.5 đến nay mỗi phường làm mỗi kiểu.      

Hoàng Nhung

SGTT

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s